Wielokierunkowe działanie peelingów chemicznych

beauty salon, facial peeling mask with retinol and fruit acidsPeeling (ang. Peel – złuszczać) to kontrolowane złuszczanie skóry na różnej głębokości pod wpływem działania substancji chemicznych lub biologicznych. W zależności od głębokości działania, wyróżnić można peelingi chemiczne powierzchniowe, działające w obrębie naskórka oraz średnio głębokie i głębokie, sięgające skóry właściwej. W kosmetyce do tych celów wykorzystuje się różnego rodzaju kwasy, rezorcynę lub enzymy pochodzące z owoców, takie jak papaina czy bromelaina. Rodzaj substancji dobierany jest indywidualnie, w zależności od stanu skóry pacjenta. Obecnie peelingi chemiczne uważane są za jeden ze skuteczniejszych, mało inwazyjnych zabiegów korygujących przebarwienia, blizny potrądzikowe, rozszerzone pory czy zmarszczki.

Mechanizm działania

Zasada działania peelingów opartych na słabych kwasach polega na stopniowym rozluźnianiu wiązań pomiędzy korneocytami w warstwie rogowej, co skutkuje ich zerwaniem i oddzieleniem się górnej warstwy komórek naskórka. Jednocześnie dochodzi do rozluźnienia całej struktury cementu międzykomórkowego. W przypadku działania mocnych kwasów dochodzi do koagulacji protein
z uwolnieniem aminokwasów i wytrącaniem soli, co w konsekwencji daje efekt zbielenia na skórze. Alfa-hydroksykwasy wykazują również działanie chelatujące, powodując obniżenie stężenia jonów wapnia w kadherynach desmosomalnych (glikoproteinach występujących na powierzchni desmosomów). Ponieważ przyleganie komórek naskórka jest ściśle uzależnione od jonów wapnia,
w przypadku spadku ich stężenia dochodzi do zniszczenia połączeń desmosomalnych i złuszczenia warstwy rogowej naskórka. Przyspieszają proces przejścia keratynocytu z warstwy podstawnej do warstwy rogowej naskórka  oraz zwiększają liczbę komórek w stadium apoptozy (zaprogramowanej śmierci komórki), zwiększając tempo eksfoliacji i odnowy komórek. Skutkiem rozluźnienia komórek
w warstwie rogowej jest wzrost przenikania innych substancji stosowanych zewnętrznie na skórę,
a zmniejszenie grubości tej warstwy powoduje rozjaśnienie skóry i niwelowanie przebarwień. Dodatkowo kwasy hamują działanie enzymu tyrozynazy, odpowiedzialnego za powstawanie melaniny, wpływając w ten sposób na pigmentację skóry. Kwasy stosowane w peelingach działają bezpośrednio nie tylko na keratynocyty naskórka, ale również na fibroblasty skóry właściwej, pobudzając je do produkcji kolagenu i kwasu hialuronowego. Dzięki temu następuje spłycenie zmarszczek oraz wyraźny wzrost nawilżenia skóry. Kwasy oddziałują również na cement międzykomórkowy, przyspieszając wytwarzanie ceramidów oraz glikozaminoglikanów (GAG). Pobudzają aktywność naskórkowych i skórnych czynników wzrostu. Po czasie stosowania peelingów chemicznych zwiększa się grubość żywych warstw naskórka i skóry właściwej (do 25%), a także poprawia się jakość włókien elastynowych (wydłużenie i zmniejszenie ich fragmentacji). Niekorzystnym działaniem jest zwiększenie wrażliwości na promieniowanie UV, w związku z tym odradza się stosowanie peelingów kwasowych wiosną i latem. Po wykonaniu zabiegów w porze jesienno-zimowej należy stosować kremy z filtrami UV.

Podział peelingów ze względu na głębokość działania

Głębokość złuszczania można regulować, stosując kwasy karboksylowe o różnej sile działania, która zależy od pH oraz od pKa kwasu, czyli pH, w którym ilość wolnego kwasu i soli są równoważne. pKa oznacza moc działania czystego kwasu. Im niższe jest pH, tym kwas zadziała silniej. Jeśli pH jest mniejsze od pKa w recepturze dominuje forma kwasu – moc peelingu jest większa. Na głębokość złuszczania wpływa również stężenie kwasu oraz forma podania. W przypadku roztworu alkoholowego kwasu głębokość peelingu związana jest ilością użytego roztworu oraz ilością nałożonych warstw. Jeśli formą podania peelingu jest żel, głębokość penetracji związana jest
z czasem kontaktu preparatu ze skórą. W przeciwieństwie do roztworu alkoholowego wymaga on zmycia w celu neutralizacji kwasu, a ryzyko podrażnienia jest mniejsze.

W zależności od użytego kwasu i jego stężenia peelingi dzielimy na:
– powierzchniowe, gdzie złuszczanie dotyczy korneocytów warstwy rogowej naskórka, a proces ten jest zazwyczaj niewidoczny. Na skutek złuszczania wzrasta przepuszczalność warstwy rogowej, ale nie zwiększa się TEWL (ang. transepidermal water loss). Peeling powierzchowny stymuluje także komórki do podziałów w warstwie podstawnej naskórka. Okres odbudowy naskórka wynosi od 5 do 10 dni. Peelingi powierzchniowe wykonuje się przy użyciu alfa-hydroksykwasów AHA (migdałowy, glikolowy, mlekowy, pirogronowy, maleinowy, cytrynowy), a także roztworu Jessnera, czyli mieszaniny kwasów: salicylowego, mlekowego i rezorcyny (3-5warstw) w składzie: rezorcyny 40-50% (30-60min), kwasu salicylowego 10-30%, TCA 10-30%, kwasu retinowego 5%.
– średnio głębokie, sięgające warstwy brodawkowatej skóry właściwej. Poza złuszczeniem naskórka następuje pobudzenie aktywności fibroblastów, a w konsekwencji wzrost syntezy włókien kolagenu
i wzmożenie regeneracji komórek. Okres odnowy w przypadku tego typu peelingów wynosi 10 dni. Zabieg można przeprowadzić za pomocą AHA w większych stężeniach (50-70%), kwasu glikolowego 70%, TCA 35% + roztwór Jessnera, Yellow Peel (peeling 3-etapowy z wykorzystaniem kwasów: glikolowego, salicylowego, retinowego, witaminy C, kwasu fitowego, kojowego i azelainowego), Perfarma Pyruvic Peeling, Lightenning Peel.

– głębokie, gdzie złuszczanie dotyczy naskórka i całej skóry właściwej, łącznie z warstwą siateczkową. Widoczny jest wyraźny efekt spłycenia zmarszczek, a okres odnowy tkanki wynosi 15 dni. Stosuje się 50% TCA i 88% fenol. (…)

Monika Krzyżostan

Czytaj cały artykuł w Beauty Inspiration 2/2015 – wydanie drukowane / e-wydanie

Skontaktuj się z nami!

Facebook

YouTube